Integracja sensoryczna a reakcje na bodźce dotykowe, słuchowe i wzrokowe

Codzienne zachowanie dziecka zależy między innymi od tego, jak odbiera ono informacje docierające z otoczenia i swojego ciała. W pewnych przypadkach trudność pojawia się w trakcie zwykłych czynności, takich jak ubieranie się, jedzenie, użytkowanie z placu zabaw czy wykonywanie prostych zadań przy stoliku. Znaczenie może mieć wtedy nie tylko sama czynność, ale także hałas, ruch innych osób, rodzaj podłoża albo kontakt z określoną fakturą.

Właśnie dlatego obserwacja powinna obejmować różnorakie sytuacje, a nie jedno dobrane zachowanie. Terapia integracji sensorycznej jest związana z pracą nad sposobem odbierania i organizowania bodźców, przy czym przebieg zajęć uzależniony jest od tego, jakie trudności zostały wcześniej zauważone. W praktyce istotne okazuje się też tempo dziecka. Zadanie, które dla jednej osoby jest proste, dla innej może wymagać znacznie większej liczby prób.

Podczas zajęć można wykorzystywać aktywności powiązane z ruchem, równowagą, naciskiem, zmianą pozycji czy rozpoznawaniem bodźców dotykowych. Nie chodzi jednak o wykonywanie przypadkowych ćwiczeń, lecz o wybieranie takich obowiązków, które odpowiadają obserwowanym potrzebom. Reakcja dziecka jest a dodatkowo istotną częścią pracy. Jeżeli już podczas dokładnie sprecyzowanej aktywności pojawia się wyraźne rozproszenie, napięcie lub trudność z wykonaniem polecenia, dalszy przebieg może wymagać zmiany. W pewnych przypadkach wystarczy uprościć zadanie, zmniejszyć liczbę bodźców lub wydłużyć czas potrzebny na reakcję. Innym razem niezbędna jest zmiana samej aktywności. Takie decyzje mają znaczenie zwłaszcza wówczas, gdy dziecko bardzo szybko się męczy lub ma trudność z przechodzeniem od jednego zadania do kolejnego.

Przy ocenie sposobu funkcjonowania nie trzeba jednak przypisywać wszystkich problemów przetwarzaniu sensorycznemu. Niechęć do określonych dźwięków, częste potykanie się, trudności z koncentracją czy unikanie niektórych aktywności mogą posiadać różne podłoże. Znaczenie mogą posiadać między innymi doświadczenia dziecka, jego rozwój ruchowy, wzrok, słuch, sytuacja emocjonalna a także wymagania stawiane przez otoczenie. Dlatego istotne są informacje z kilku miejsc. Rodzic może opisać zachowanie w domu, nauczyciel obserwować je w trakcie pracy w dziale, a osoba prowadząca zajęcia zwrócić uwagę na reakcje w trakcie konkretnych aktywności. Dopiero porównanie takich informacji daje szerszy obraz. Pojedyncza reakcja nie za każdym razem wystarcza, aby określić przyczynę trudności.

Znaczenie ma również środowisko, w którym dziecko wytwarza dane zadanie. Zupełnie inaczej może reagować w spokojnym pomieszczeniu, a zupełnie inaczej podczas przerwy w szkole, wizyty w sklepie czy zabawy z większą grupą rówieśników. W codziennym funkcjonowaniu bodźce na prawdę często występują jednocześnie i trudno je od siebie oddzielić. Dziecko może w tym samym czasie słuchać polecenia, obserwować innych, utrzymywać pozycję ciała i wykonywać dany ruch. Jeżeli już któreś z owych wymogów staje się zbyt skomplikowane, pojawia się zachowanie odbierane przez dorosłych jako nieuważne albo niechętne do współpracy. Terapia integracji sensorycznej może obejmować zadania odnoszące się do takich wycinków, niemniej jednak ich zakres powinien wynikać z indywidualnej obserwacji. W praktyce ważne jest też sprawdzanie, czy trudność występuje stale, czy jedynie w określonych ustaleniach, ponieważ ta różnica wpływa na sposób interpretowania obserwowanych zachowań.

Zobacz także informacje w tym temacie: neurologopeda łódź.

Informacje na stronie mają charakter wyłącznie informacyjny i nie zastąpią porady lekarza.

[Publikacja sponsorowana]

Rekomendowane artykuły