Przeznaczenie sprężonego powietrza w procesach technicznych wymaga uwzględnienia kilku czynników, które nie zawsze są widoczne w trakcie codziennej pracy urządzeń. Znaczenie ma nie tylko i wyłącznie wydajność sprężarki, lecz także sposób pobierania powietrza, pojemność zbiornika, długość przewodów i charakterystyka podłączonych odbiorników. W rozbudowanych instalacjach trudności mogą pojawiać się jedynie w określonych porach dnia, gdy kilka maszyn jednocześnie pobiera większą ilość medium.
Wówczas ciśnienie może spadać, pomimo że sama sprężarka nie wykazuje wyraźnych oznak uszkodzenia. Właściwa ocena sytuacji wymaga sprawdzenia parametrów w różnorakich punktach układu i ustalenia, kiedy występują największe wahania. Przeglądy sprężarek mogą obejmować analizę czasu pracy, kontrolę układów sterowania, ocenę stanu połączeń oraz sprawdzenie elementów odpowiedzialnych za utrzymanie wymaganych parametrów. Istotne jest też uwzględnienie historii eksploatacji. Jeżeli już urządzenie przez długi okres czasu pracowało przy stałym obciążeniu, a następnie zaczęło obsługiwać dodatkowe stanowiska, zmiana warunków może posiadać wpływ na częstotliwość rozruchów i stopień użycia dostępnej wydajności. Nie powinno się zatem utożsamiać każdego wzrostu obciążenia z awarią. Najpierw powinno się ustalić, czy parametry pracy odbiegają od założeń urządzenia, czy również zmieniły się potrzeby całej instalacji.
Osobnym zagadnieniem jest wpływ warunków otoczenia na poszczególne części sprężarki. W pomieszczeniach o sporym zapyleniu zanieczyszczenia mogą osadzać się na filtrach, chłodnicach i powierzchniach wentylacyjnych. Z zdarza się, że zmienia to warunki przepływu powietrza, a w niektórych przypadkach prowadzi do wzrostu temperatury podczas dłuższej pracy. Podobne skutki może powodować niewłaściwe rozmieszczenie urządzeń, o ile ciepłe powietrze nie jest z ogromnym skutkiem odprowadzane z pomieszczenia. Podczas kontroli warto więc sprawdzić otoczenie sprężarki, a nie tylko jej obudowę i dostępne podzespoły. W urządzeniach olejowych znaczenie ma stan układu smarowania, szczelność połączeń oraz termin wymiany materiałów eksploatacyjnych. W innych konstrukcjach zakres czynności może obejmować kontrolę zaworów, napędu, elementów uszczelniających i układów regulacji. Serwis sprężarek powietrza uwzględnia także potrzeby instalacji, do której urządzenie dostarcza medium. W współzależności od zastosowania sprawdzenia mogą wymagać filtry dokładne, osuszacze i układy odprowadzania kondensatu. Wilgoć pozostająca w przewodach może wpływać na pracę narzędzi pneumatycznych a także stan elementów instalacji, dlatego warto ustalić, czy zastosowany sposób uzdatniania powietrza odpowiada wymaganiom procesu. Częstotliwość kontroli poszczególnych części powinna wynikać z dokumentacji technicznej, warunków pracy i obserwowanego stopnia zanieczyszczenia.
Gdy ukazują się nieprawidłowości, kolejność czynności diagnostycznych ma znaczenie dla ustalenia rzeczywistej przyczyny kłopotu. Naprawa kompresorów może obejmować przepływ części mechanicznych, usuwanie nieszczelności, naprawę układów elektrycznych lub sprawdzenie elementów sterujących. Wybór dobrego zakresu prac uzależniony jest od objawów i rezultatów pomiarów. Jeżeli już sprężarka zatrzymuje się przed osiągnięciem zadanego ciśnienia, powinno się sprawdzić komunikaty sterownika, działanie zabezpieczeń i temperaturę pracy. Jeżeli jednak urządzenie pracuje długo, ale dostarcza mniej powietrza niż uprzednio, przyczyny można poszukiwać zarówno w mechanizmie sprężającym, jak i w filtrach, zaworach czy nieszczelnościach instalacji. W praktyce przydatne jest odtworzenie warunków, w których wystąpił problem, ponieważ usterka może pojawiać się tylko przy sporym obciążeniu lub po dłuższym czasie pracy. Po zlokalizowaniu źródła nieprawidłowości ocenia się stan części współpracujących. Uszkodzenie jednego detalu może bowiem wpływać na pozostałe podzespoły, w szczególności gdy urządzenie przez dłuższy czas działało w niewłaściwych ustaleniach. Nie każda naprawa wymaga pełnego demontażu, niemniej jednak przed podjęciem wyborów powinno się uwzględnić dostęp do uszkodzonego miejsca, możliwość sprawdzenia sąsiednich części oraz dostępność odpowiednich zamienników. Po zrobieniu prac kontroluje się parametry powiązane z usterką i ocenia działanie urządzenia w zakresie przewidzianym dla danej naprawy. Wyniki pomiarów warto zapisać, aby w przyszłości można było ustalić, czy podobny problem wystąpił ponownie.
Wraz z upływem czasu zużycie części może sprawić, że konieczna staje się dokładniejsza ocena dalszej przydatności urządzenia. Regeneracja sprężarek polega na odnowieniu określonych podzespołów, o ile ich stan techniczny pozwala na przeprowadzenie takich prac. W współzależności od konstrukcji proces może obejmować rozebranie zespołu, oczyszczenie elementów, pomiar powierzchni roboczych, wymianę zużytych części i ponowny montaż. O możliwości wykorzystania poszczególnych komponentów decydują ich wymiary, stan powierzchni a także wymagania określone w dokumentacji. Sam brak widocznych pęknięć czy odkształceń nie wystarcza do stwierdzenia, że część nadaje się do dalszej pracy. Bardzo podobnie ślady zużycia nie za każdym razem oznaczają konieczność jej podmiany, o ile mieszczą się w dopuszczalnych granicach. Przy kształtowaniu regeneracji trzeba uwzględnić też stan pozostałych podzespołów, koszt części, czas postoju i przewidywany sposób użytkowania sprężarki. W niektórych przypadkach odnowienie wybranego zespołu może wymagać dodatkowych prac przy elementach z nim współpracujących. Zdarza się również, że brak odpowiednich części albo zbyt duży zakres uszkodzeń ogranicza sposobność przeprowadzenia regeneracji. Po zakończeniu prac testuje się poprawność montażu i parametry działania odpowiednie dla danego modelu. W następnej eksploatacji znaczenie ma dokumentowanie utworzonych czynności, zużycia materiałów oraz przekształceń w sposobie pracy urządzenia. Takie informacje ułatwiają analizę przyczyn kolejnych usterek i pozwalają odróżnić naturalne zużycie od problemów związanych z warunkami eksploatacji lub niewłaściwym dopasowaniem wydajności do potrzeb instalacji.
Więcej informacji: serwis sprężarek powietrza.
